Maria Pawlik

Ta powiesc to wiecej niz wyznanie milosci!

2010-05-16T20:07:00.000-07:00

Podobnie jak wiekszosc uczestnikow spotkania z Brigid Pasulka, promujacego jej debiutancka powiesc A Long, Long Time Ago and Essentially True, jakie mialo miejsce w polowie lutego br. w budynku White Eagle w Chicago, nie znalam jeszcze jej ksiazki i bylam przekonana, ze jest to kolejna z wielu opowiesci o niezwyklej milosci dwojga ludzi, w tym wypadku Polakow, ktorzy w przededniu wybuchu II wojny swiatowej poznali sie w gdzies na Podhalu, wojne przetrwali w izolacji, a potem spotkali sie znowu i wyruszyli do Krakowa, by budowac lepsza przyszlosc dla siebie i ojczyzny. No, i … zostali sobie wierni az do smierci. Jakze bardzo sie mylilam!

Juz podczas spotkania uderzyla mnie osobowosc pisarki. Zewnetrznie malo rzucajaca sie w oczy, skromna, pogodna i inteligentna, zasypywana od kilku miesiecy prestizowymi nagrodami autorka odpowiadala cierpliwie na wszystkie zadawane pytania niezbyt dobrze przygotowanej do dyskusji literackiej publicznosci. Zaintrygowana, postanowilam siegnac po jej ksiazke, a to, co w niej odkrylam, przeszlo wszelkie moje oczekiwania.

Podczas lektury nie moglam myslec o niczym innym. Odmowilam czekajace mnie od dawna terminy i spotkania towarzyskie, nie odpowiadalam na telefony. Sercem i dusza przenioslam sie do Polski. Przez nastepne dni w mojej glowie roilo sie od pytan. Az w koncu wyszukalam adres emailowy Brigid i zwyczajnie poprosilam ja o rozmowe. Zgodzila sie, mimo przepelnionego grafiku, tuz przed odlotem do Bostonu, gdzie w niedziele 28 marca miala odebrac nagrode Fundacji Hemingwaya (Hemingway Foundation/PEN Award) za swoj debiut literacki. To spotkanie bylo dla mnie znakiem, ze Brigid traktuje swoich czytelnikow bardzo powaznie. Z trzydziestu minut, jakie planowalysmy, zrobily sie dwie godziny.

Zapytalam ja, miedzy innymi, dlaczego na miejsce swojej powiesci wybrala nasz kraj. “Pokochalam Polske - odpowiedziala. - Pobyt tam byl dla mnie wielka inspiracja. Ciesze sie, ze dzieki mojej ksiazce coraz wiecej ludzi czyta i uczy sie o tym kraju. Otrzymuje emaile od czytelnikow, w ktorych pisza, ze zainspirowani moja powiescia pragna tam pojechac, szukac wlasnych korzeni, uczyc sie jezyka swoich przodkow. Mysle, ze to jest wspaniale.”

Do swojej ksiazki Brigid Pasulka zbierala materialy przez wiele lat, rozumiejac, ze aby moc pisac uczciwie o kraju swoich przodkow, powinna nauczyc sie nie tylko ich jezyka i obyczajow, ale takze zglebiac historie. Nie zawahala sie podjac tego trudu. Powiedziala mi: “Zadalam sobie go sobie bardzo swiadomie. Zaczelo sie wlasciwie od malej historii mlodej dziewczyny Baby Jagi (Beaty), w latach dziewiecdziesiatych, ale w pewnym momencie zrozumialam, ze musze dodac historie jej dziadkow. Potem doszlam do wniosku, ze powinnam dodac do niej tyle Polski, ile tylko mozliwe, ze musze zrobic z tego szeroka, epicka historie o tym wspanialym kraju.”

Pokazala nam Polske widziana z innej perspektywy. To, co dla nas Polakow bylo oczywiste, male, banalne, a przez to niegodne zauwazenia, w jej powiesci zyskalo na godnosci i wspanialosci. Zycie ludzi wtopionych w szarosc ulic i trudy ciezkiej codziennosci poczatku lat dziewiecdziesiatych nabralo tam nowego blasku. Tym szarym, zwyklym ludziom nadala wielkie, symboliczne imiona, np. Wladyslawa Jagielly, na miejsce akcji wybrala wazne dla polskiego ruchu oporu miejsca jak Piwnica pod Baranami. Cala ksiazka jest nasycona obrazami, ktore w nas Polakach przywoluja wspomnienia, uczucia i historie.

Pasulka pojawila sie jakby z innej planety, spojrzala na Polske i jej dzieje w bardzo odwazny, niekonwencjonalny sposob. Ton jej powiesci jest bardzo subtelny, pisze bez wskazywania palcem na winnych, bez osadzania. Zapytana, dlaczego nie nie stawia sie po zadnej ze stron, odpowiedziala skromnie: “My Amerykanie mozemy uwazac sie za szczesliwcow, bo nie musielismy przezyc tak strasznej wojny, szoku ekonomicznego poczatku lat dziewiecdziesiatych, nigdy nie doswiadczylismy komunizmu. Mysle, ze mam mocny system moralny, ale nie wiem doprawdy, jak zachowalabym sie w obliczu takich wyzwan i doswiadczen. Wlasciwie nikt nie wie, dopoki sam nie znajdzie sie z w takiej czy innej sytuacji.”

Jej glowna bohaterka Beata w momencie, kiedy inni mlodzi ludzie tlumnie opuszczali Polske, zdecydowala sie pozostac w kraju. To byl bardzo swiadomy wybor autorki: “Nie sadze, ze wyjazd z kraju jest zawsze najlepszym rozwiazaniem. To jak wyskoczyc ze statku, chwycic kolo ratunkowe i ratowac tylko siebie. Uwazam, ze Beata zmadrzala, po tym, jak wysluchala opowiesci swojej babci, pani Bozeny, i Tadeusza. Zrozumiala, ze najlepsze rozwiazanie w jej sytuacji nie polega na ucieczce od rzeczywistosci, ale na tym, by stworzyc swoja wlasna, madra rzeczywistosc.”

Sa ksiazki, ktore po przeczytaniu odklada sie na bok i…natychmiast zapomina. Powiesc Brigid Pasulka do nich na pewno nie nalezy. Dla mnie jest ona tecza, ktora zaczyna sie gdzies na Podhalu, dochodzi do Krakowa, a stamtad rozposciera swoj luk nad caly kraj, siega nawet dalej, poza jego granice. Czyniac tak, emanuje wszystkimi kolorami. Jest magiczna, mimo braku magicznych wydarzen. To nasze ojczyste dzieje przedstawione z najwieksza troska i pytania skierowane do mlodych pokolen Polakow i nie tylko, pytania zadawane o wlasny, swiadomy wybor zyciowy i odpowiedzialnosc za miejsce, ktore nazywa sie Ojczyzna. Ta powiesc to wiecej niz wyznanie milosci!

Maria Pawlik, Chicago, 29 marca 2010

Artykul ten zostal opublikowany w: Gwiazda Polarna No.10/Vol.101, 8 maja 2010

Zyczenia Wielkanocne

2010-04-04T15:40:00.000-07:00

Drodzy Przujaciele,

Niech czas wielkanocny utrzyma marzenia w mocy,

niech napawa nas wiara, a zwyciestwo tej Nocy

powieksza nadzieje - by to, co w nas czlowiecze,

co slabe - podparte Boskim zapleczem -

doczekalo wreszcie spelnienia

w symbolu tego odrodzenia...

Niech nam nie zabraknie wzajemnej zyczliwosci,

bysmy mogli isc przez zycie w godnosci.

- Wesolego Alleluja!

z serdecznym pozdrowieniem,
Maria

Refleksje o reformie lecznictwa

2010-03-28T11:17:00.000-07:00

Drodzy Przyjaciele,

w ubiegly wtorek prezydent Barak Obama podpisal ustawe o reformie amerykanskiego lecznictwa. Pozwolilam sobie na sformulowanie kilku refleksji na ten temat. Ukazaly sie one na lamach Dziennika Zwiazkowego.

Zapraszam na lekture.

O roli ojca w rodzinie

2010-03-21T09:13:00.000-07:00

Dzien dobry Przyjaciele,

z radoscia informuje Was, ze Dziennik Zwiazkowy w Chicago opublikowal moj pierwszy artykul. Pani redaktor Krystynie Cygielskiej dziekuje za zaufanie, a jej wspolpracownikom - za korekte artykulu.

Zapraszam na lekture:

Dlaczego pisze

2010-03-07T12:38:00.000-08:00

Moja stara matka
przyszla do mnie pod wieczor
i zmeczona moim nierobstwem
pokazala mi, ze nawet w XXI wieku
warto
z gliny lepic garnki

dlatego pisze
Autor: Maria Pawlik

„MYŚLĄC O MOIM OJCU...”

2010-03-07T10:29:00.000-08:00

Co prawda do tegorocznego Dnia Ojca jest jeszcze sporo czasu, ale mysle, ze zawsze warto jest zreflektowac nasz stosunek do ojca. Moze nie wszyscy mielismy (mamy) to szczescie, by miec idealnego ojca, ale to takze dzieki niemu oddychamy, poruszamy sie i jestesmy. Piekna okazja do refleksji o ojcu jest konkurs organizowany przez Pania Terese Matkowski z Grupy 114 Zwiazku Polek w Ameryce z siedziba w Chicago. Zapraszam do udzialu w konkursie:

Konkurs Literacki:
„MYŚLĄC O MOIM OJCU...”
Regulamin Konkursu:
Konkurs adresowany jest do wszystkich osób dorosłych mieszkających w USA
Forma literacka Konkursu jest otwarta (list, pamiętnik, opowiadanie, esej, wiersz, etc.)
Prace muszą być pracami własnymi, wcześniej nie publikowanymi, napisanymi w języku polskim
Termin nadsyłania prac upływa 1 maja 2010
Prace winny być nadsyłane na adres: PWA-Grpup 114 c/o Teresa Makowski, 4941 W Cullom Ave, Chicago IL 40641
Każda praca powinna być zaopatrzona pseudonimem i w osobnej zamkniętej kopercie zawierać dane osobowe (imię, nazwisko, adres, numer telefonu) autora
Objętość prac nie może przekraczać czterech stron maszynopisu a odległość między liniami powinna wynosić 1.5.
Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do dowolnego wykorzystania prac
Przyznane zostaną 3 nagrody pieniężne ($300.00, $200.00, $100.00), nagroda specjalna – bilet na uroczyste obchody 100-lecia Glosu Polek, organu Zwiazku Polek w Ameryce oraz wyróżnienia książkowe * Prace będą także opublikowane w formie Pamiątkowej Książki.
Autorzy wyróżnionych prac zostaną powiadomieni przez organizatorów i zaproszeni na uroczyste rozdanie nagród.
Do udzialu w Konkursie zapraszają Członkinie Grupy 114 Związku Polek w Ameryce.
Więcej informacji pod numerem telefonu (773) 202-0605 lub (847)384-200 oraz na www.pwaa.org

Konkurs literacki “Płynąc pod prąd”

2010-02-20T13:44:00.001-08:00

Gimnazjum nr 19 im. Zbigniewa Herberta we Wrocławiu zaprasza wszystkich milosnikow Pana Cogito do wziecia udzialu w ogolnopolskim konkursie literackim.
Zaproszenie to skierowane jest takze do gimnazjalistow poza granicami kraju, czyli do mlodej Polonii. Mysle, ze ten piekny pomysl pani mgr Malgorzaty Krol zacheci Was do pisania. Trzymam za Was kciuki!

Temat pracy konkursowej

Zbigniew Herbert w „Przesłaniu Pana Cogito" napisał o tych, którzy „(…) płyną pod prąd (…)”, że są spadkobiercami „(…) Gilgamesza, Hektora, Rolanda obrońców królestwa bez kresu i miasta popiołów (…)”.
Przedstaw w dowolnej formie wypowiedzi pisemnej lub wiersza historię bohatera nieznanego szerokiemu gremium, osadzonego w konkretnej rzeczywistości historycznej, społecznej, rodzinnej, który był lub jest wierny, podobnie jak Zbigniew Herbert, wartościom takim jak Bóg, Honor, Ojczyzna, Prawda – nawet za cenę utraty życia.

Ważne terminy
• do 28 lutego 2010
zgłoszenie udziału
• do 31 marca 2010
nadesłanie pracy
• 1 sierpnia 2010
ogłoszenie wyników
• we wrześniu 2010
wręczenie nagród

Organizatorzy:

mgr Małgorzata Król
Przewodnicząca i Koordynator Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego PŁYNĄĆ POD PRĄD

Gimnazjum nr 19 im. Zbigniewa Herberta ul. Dembowskiego 39, 51-670 Wrocław
tel. 71-348-02-04, fax. 71-348-23-80
e-mail: MalgosKrol@op.pl
Dowiedz sie wiecej na stronie konkursowej: http://javatech.zsi.pwr.wroc.pl/konkurs/

Konkurs "Moja Ameryka. Konfrontacja wyobrażeń z rzeczywistością"

2010-02-19T07:52:00.000-08:00

Kiedy w grudniu ubieglego roku dowiedzialam sie o konkursie literackim “Moja Ameryka,” od razu wiedzialam, ze musze w nim wziac udzial. Nie tylko dla siebie samej. Myslalam o Rodakach, ktorzy przybyli do Ameryki sami, bez rodziny, przebywaja i pracuja tu nielegalnie. Prawie niezauwazalni golym okiem, zyja w “cieniu” wielkich wiezowcow.
Interesuje mnie czlowiek, jego mysli, uczucia, charakter.
W mojej pracy chcialam pokazac Ameryke od srodka, czyli od wnetrza konkretnego czlowieka. Nurtowalo mnie jedno pytanie: Jak status nielegalnego imigranta wyciska sie na osobowosci ludzkiej? Co zmienia? Na bohatera wybralam kobiete. To moglam byc ja, ale nie tylko. Mogla nia byc kazda Polka, ktora w kraju zostawila meza i dzieci. Wybrala rozlake, by utrzymac rodzine. Nie przewidziala jednak wczesniej, ze na oltarzu tej rozlaki bedzie musiala skladac ogromne ofiary. Jest swiadoma tego, ze w momencie, kiedy wsiadzie z powrotem w samolot, juz nigdy nie wolno jej bedzie tu wrocic. Dlatego wytrzymuje. Wyobrazilam sobie jej mysli, przezycia, jej troski i oczywiscie upadki. Bo jest ich w naszym zyciu wiele. Tylko niewielu sie do nich przyznaje. Dlatego dalam jej odwage, by byla czlowiekiem, a co najwazniejsze, by tu w Ameryce odkryla siebie. Ameryka pozwolila jej zdjac maske z twarzy, zobaczyc, kim jest naprawde.
Dla mnie wazny byl proces wewnetrzny, przez ktory ona przechodzi.
Malo kto zwraca to uwage, a przeciez dzieki temu jestesmy ludzmi.

Dziekuje pani Halinie Grajek (praca nr 26) za piekna, czerwona roze, ktora przyniosla mi do studia Polskiego Radia i za slowa uznania dla mojej pracy. Trzeba miec mocnego ducha, aby we wlasnym wywiadzie chwalic prace innych! Zgadzam sie z Pania, ze nasze zycie sklada sie z malych rzeczy - to umiejetnosc przebaczenia czyni nas wielkimi.
Dziekuje wszystkim, ktorzy oddali glos na moja prace, a pani Julicie Pindor za piekna idee konkursu i wysilek!
Oto moj pamietnik wyrozniony w konkursie - zapraszam na lekture:

Z pamietnika nielegalnej imigrantki (fragmenty)
Autor: Maria Pawlik

20 listopada 2005
Patrze z gory przez okno samolotu na morze swiatel wylaniajace sie z ciemnosci u moich stop. Slysze glos kapitana. Zapowiada, ze zblizamy sie do Chicago, przeprasza za dwugodzinne opoznienie. Mam wrazenie, ze miasto wita mnie z otwartymi ramionami. Znam Ameryke z historii, mediow i opowiadan tych, ktorym sie tutaj “udalo.”
Witaj kraju nieograniczonych mozliwosci. Witaj, moja Ameryko!

Pierwsza noc spedzam w hotelu. Nie moge usnac. Mysle o Piotrze, ktory z powodu stwardnienia rozsianego stracil prace w kopalni Turow i o naszych synach, Grzesiu i Pawle. To dla nich tu jestem, by im bylo lepiej. Jutro zaczne szukac pracy i mieszkania.

16 grudnia 2005
Ide dumna ulica. Grudniowy wiatr smaga moja twarz, mrozi oddech. Moje pierwsze zarobione dolary w szczelnie zaklejonej kopercie niose do Western Union. Przesle do Polski. Przynajmniej moja rodzina bedzie miala prawdziwe swieta.

24 grudnia 2005
Moja pierwsza Wigilia w Ameryce. Ulice w swiatecznej szacie, swiatelka choinkowe w oknach, rodziny zbieraja sie przy wigilijnycm stole, skladaja zyczenia, spiewaja koledy,
a ja od dwoch godzin stoje na mrozie, przy budce telefonicznej. Probuje dodzwonic sie do domu. Nikt nie odbiera. Mam zle przeczucie. Drze na calym ciele. Nie moge tego opanowac. Nie wiem czy to z powodu zimna, czy z niepokoju o najblizszych.

25 grudnia 2005
Nareszcie sie dodzwonilam! Grzes odbiera telefon i mowi, ze ojciec przeszedl ostatnio ciezka grype, a ta “wywolala” nowy rzut choroby MS. Piotr lezy w szpitalu, nie moze chodzic, ma zaburzenia mowy, ale lekarze sa dobrej mysli. Lecza go wlewami z korty- zonem. Moj syn podaje mi numer do szpitala w Jeleniej Gorze. Dzwonie. Ktos odbiera telefon, przystawia sluchawke do ucha Piotra. Slysze jego ciezki oddech. Czuje wysilek, jaki go kosztuja slowa. Nic nie rozumiem. Gdybym miala pieniadze na bilet, polecialabym tam natychmiast. Chodze jak oblakana ulicami miasta, az zupelnie trace orientacje.

10 kwietnia 2006
Moje czterdzieste urodziny. Bez kwiatow, zyczen i gosci. Ciesze sie, ze moj maz czuje sie lepiej. To pewnie dzieki lekarstwu Interferon, na ktore ja tutaj zarabiam.

2 maja 2006
Dzwonie do moich dzieci. Pawel pyta, jak mi idzie w pracy. Mowie mu, ze swietnie. Chyba nauczylam sie klamac! Grzes chce wiedziec, jaka jest naprawde ta moja Ameryka? Odpowiadam mu, ze jest piekna, ze swoim ogromem przerasta wszelkie wyobrazenia. Nie przyznaje sie, ze tej Ameryki prawie wcale nie widze, bo codziennie tne godzinami szynke w plastry w starej chlodni przy polskim sklepie na Jackowie, ze moje stawy nie znosza panujacego tu zimna, sa spuchniete i obolale, ze ich nie lecze, bo nie jestem ubezpieczona. A moze to nie stawy, moze to duszona od wewnatrz tesknota, ktora znalazla sobie takie ujscie?

24 maja 2006
Kiedys marzylam o zwiedzaniu miasta. Teraz je “zwiedzam” szukajac nowej pracy. Dumne wiezowce downtown sa moim punktem orientacji. Boje sie, gdy trace je z oczu. Jade kolejka Red-Line na poludnie Chicago. Na kolanach trzymam mape miasta i Dziennik Zwiazkowy z ogloszeniami. Jestem jedyna “biala” osoba w przedziale. Otyla kobieta po trzydziestce wyciaga reke po jalmuzne. Dwoch podrostkow chwyta ja pod ramiona i wypycha z pociagu na najblizszym przystanku. Czy ze mna zrobia to samo? Gdyby Piotr tu byl, chwycilabym go mocno za reke. Wysiadam.

25 stycznia 2007
Kazdy moj dzien w Chicago zaczyna sie tak samo: od pukania do drzwi obcych ludzi. Jestem zdana na ich laske lub nielaske, zawsze w gotowosci, by spelniac zyczenia. Taka jest rzeczywistosc nie tylko tej “mojej” Ameryki. Taka cene placi tu za nielegalny pobyt wiele ludzi. W Polsce mialam czas, by usiasc w miekkim fotelu, poczytac. Tu nie mam ani fotela, ani ksiazek, ni sily, by sie skupic. Nie sadzilam, ze bedzie az tak ciezko. Noc nie wystarcza, by odpoczac. Nie skarze sie. Lykam tabletki przeciwbolowe, mysle o rodzinie i posuwam kazdy dzien jak Syzyf swoj kamien pod gore.

13 grudnia 2007
Czy wymiotujac mozna usunac z pamieci ludzi i zdarzenia? Chce wymazac z niej imie i wspomnienie czlowieka, u ktorego pracowalam przez ostatnie miesiace. Sprzatalam jego dom, wdychalam jego kurze, pralam przepocone koszule i smierdzace skarpetki, gotowalam. Pewnego dnia poprosil, by wzniesc z nim toast za jego awans w pracy. Odmowilam. Powiedzial, ze jestem jedyna osoba, z ktora moze sie cieszyc, ze naleze do rodziny. Jego slowa zadzialaly jak miod na rane. Zgodzilam sie. Szybko poczulam dzialanie szampana w mozgu. Przymknelam oczy. Stalo sie. To byl poczatek. Z tego jednego razu zrobilo sie wiele razy. Wstydze sie. Chce o tym zapomniec. Ide spac.

03 stycznia 2008
Te codzienne wymioty zwalaja mnie z nog. Jestem w ciazy.

10 marca 2008
Wlasnie wyrzucono mnie z mieszkania. Jestem na bruku. Z walizka w reku. Z malenkim, nowym zyciem, tetniacym coraz wyrazniej tuz pod moim sercem i ciezka, niezdolna do myslenia glowa. Jade na lotnisko.
Dzwonie do Polski. Moj maz zauwaza, ze moj glos jest inny, drzacy. “Mam dosyc Ameryki, chce wrocic do domu”- mowie. On nie rozumie, nie pyta nawet, dlaczego. “Musisz tam jeszcze troche wytrzymac! - jego glos brzmi w moich uszach jak rozkaz. - Zapomnialas, ile kosztuja moje lekarstwa? Zapomnialas o potrzebach naszych dzieci?”
Nie moge wykrztusic slowa. Odkladam sluchawke. Wychodze z budynku lotniska. Widok odlatujacych samolotow kluje w oczy. Czuje sie jak wysiedleniec, ktory stracil prawo do domu w starej ojczyznie a w nowej jeszcze na nie nie zasluzyl.

20 kwietnia 2008
To bylaby ona!

15 maja 2008
Ciagle miewam ten sam sen. Widze moja nienarodzona coreczke. Biega po naszym ogrodzie wsrod kwitnacych tulipanow. Usmiecha sie do mnie. Otwieram okno, wyciagam rece…. Nagle krzyk! Budzi mnie ze snu kazdej nocy i dlawi.

03 czerwca 2008
Jestem w kosciele ojcow Jezuitow. Chce zrzucic z siebie ten koszmarny ciezar winy. Kiedy klekam przed kratkami konfesjonalu, gwaltowny szloch tamuje mi mowe. Nie pamietam, ze absolucja jest laska. Wstaje i odchodze.

15 czerwca 2008
Kiedys uwazalam sie za osobe moralnie wrazliwa, dla ktorej zycie i godnosc ludzka sa najwazniejszymi wartosciami. Teraz kazde spojrzenie w lustro pokazuje mi, ze to byla obluda. “Musialam” przyjechac do Ameryki, by lepiej poznac siebie. Jestem jak popekane naczynie z gliny, niezdolne do utrzymania kropli zyciodajnej wody. Za to czuje coraz glebsza solidarnosc z tymi, ktorzy tutaj, podobnie jak ja, dotkneli plecami ziemi.

18 lipca 2008
Drzaca reka naciskam guziczki telefonu. Dzwonie do Piotra. Robi mi wyrzuty, ze tak rzadko dzwonie. Kaze mi kupic telefon komorkowy, zebysmy mogli czesciej rozmawiac. “Oszczedzanie musi miec granice”- mowi. Chyba czas zmienia ludzi.

1 wrzesnia 2008
Pracuje u pani Esther, Amerykanki chorej na Alzheimera. Jest jak duze niemowle, ktore trzeba przewijac, pilnowac i glaskac. Mieszkam w jej ogromnym domu. Po porannej kapieli sadzam ja w wozku inwalidzkim przy stole i karmie. Opowiadam jej o moim zyciu, chociaz wiem, ze nie jest w stanie tego zrozumiec. Kiedy jej sie tak zwierzam, robi mi sie lzej na sercu. Zabawne, jak sledzi mnie wzrokiem, potakuje i powtarza zapamie- tane gdzies z przeszlosci wyrazenie - “It was good in New York, it was good in Washington.” Mam wrazenie, ze jest zadowolona. Czasem usmiecha sie, jakby chciala mi powiedziec, ze miala moze troche latwiejsze od mojego, ale tez tylko ludzkie zycie.

20 kwietnia 2009
Marze o tym, by przytulic do serca moich dorastajacych beze mnie synow.

22 lipca 2009
Moja pani Esther nie zyje. Stracilam powiernika i przyjaciela!

6 grudnia 2009
Nie powiadomil mnie wczesniej. Po prostu kupil bilet i przylecial. Nie moge sie nadziwic jak ten chory czlowiek przetrwal te dluga, meczaca podroz. Rzucamy sie sobie w ramiona, a ja na chwile zapominam o tym, co nas dzieli.
Otwieram drzwi. Wprowadzam Piotra do mojego pokoju. Oglada stara kanape, kampingowy stol bez obrusu, jedno krzeslo i zdjecia naszych synow przyczepione tasma klejaca do sciany. Widze szok w jego oczach. “Nigdy mi nie mowilas, ze mieszkasz w tak okropnych warunkach” - mowi. Wzruszam ramionami. “Nigdy mnie o to nie pytales” - mysle. Nic nie odpowiadam.

8 grudnia 2009
Postanawiam opowiedziec Piotrowi wszystko po kolei. Tym razem nie moge go “oszczedzac” ze wzgledu na jego chorobe. Teraz chodzi o moje zycie. Kiedy dochodze do mojej afery, ciazy i poronienia, kladzie mi palec na ustach. Nagle wstaje, chwyta plaszcz i wychodzi sztywnym i chwiejnym zarazem krokiem. Rozumiem go.

20 grudnia 2009
Kiedys myslelismy tylko o tym, co mozna zyskac w Ameryce. Teraz dokonujemy bilansu strat. Piotr mowi, ze to co nas nie zabija, czyni nas silnieszymi, ze powinnismy zyc dniem dzisiejszym i patrzec w przyszlosc, a nie za siebie. Podziwiam go za te slowa.
…
Siedzimy na kanapie. Lzy plyna po moich i jego policzkach. …Probujemy “latac” nasze malzenstwo jak dziurawy dach. Wiem, ze juz nigdy nie bedzie tak jak dawniej, ale czuje, ze gdzies w glebi mojego serca, nadzieja zaczyna sie tlic slabym ognikiem. Po raz pierwszy od kilku lat oddycham gleboko.

Zona pana Cogito wspomina Ojca

2010-02-08T13:32:00.000-08:00

Pan Cogito skarzyl sie czasem na swego ojca
i na surowy wyglad chmur swego dziecinstwa
niespelnionych marzen
jego ojciec z czasem -jak by nie bylo-urodzil sie po raz drugi
by rozpoczac process pomniejszania sie
im bardziej malal tym bardziej rosl w sercu pana Cogito
i nawet smial sie razem z nim z tych co przegrali
- cien pod kamieniem

Pamiec pani Cogito o jej ojcu jest bardzo ograniczona
sprowadza sie bowiem do widoku
polamanego dzieciego wozka w ogrodzie za domem
skulonego jak kurczaki pod stolem rodzenstwa
spalonych fotografii
zapachu odjezdzajacego samochodu
i ogromnej smugi dymu ktory zatrzymal sie na dlugie lata
nad domem miedzy droga a rzeka

To pewnie dlatego Pani Cogito nie pamieta nawet twarzy ojca
(i nie szuka cienia pod kamieniem)

Maria Pawlik, Czy moze byc inaczej
Antologia poetow chicagowskich, 2009

Haiti w moim sercu

2010-01-31T07:44:00.000-08:00

Od momentu, kiedy Haiti zostalo nawiedzone przez trzesienie ziemi, oczy swiata zwrocily sie ku temu narodowi wyciagajac pomocna dlon. Czuje sie wielka solidarnosc z mieszkancami kraju, ktorych sytuacja nie interesowal sie dotad prawie nikt.

Jesli chcecie sie dowiedziec wiecej o losach Haiti, kraju, ktorego historia byla chyba bardziej agonizujaca niz nasze polskie dzieje, z pierwszej reki, polecam ksiazki Edwidge Danticat. “Odkrylam” ja kilka lat temu w jednej z ksiegarni L.A. Pisarka urodzila sie 19 stycznia 1969 roku w Port-au-Prince i wieku dwunastu lat przybyla do USA. Mimo mlodego wieku, wydala juz wiele wspanialych dziel. W jezyku polskim ukazala sie jak dotad tylko jedna pozycja, Oddech, oczy, pamiec.

Dla tych, ktorzy chca czytac po angielsku, podaje tytuly:
Breath, Eyes, Memory, The Farming of the Bones, Krik? Krak!, The Dew Breaker, Brother, I’m Dying.
Sa to wstrzasajace opowiesci o kraju, ktory nie przestaje byc doswiadczony przez historie, zla polityke i kataklizmy naturalne i jego mieszkancach, ich losach, bolu, upokorzeniach, walce o ludzka twarz i niespelnionych marzeniach. O nadziei - na przekor wszystkiemu.

Danticat otwiera przed czytelnikiem swoje haitanskie serce i pozwala sluchac, jak bije. Zapraszam na lekture!

O klopotach imigrantow

2010-01-28T19:00:00.000-08:00

Autor: Maria Pawlik

Trwaja zaklopotani
w zawieszeniu pomiedzy sercem a celem
tam juz nie i jeszcze nie tutaj
harowac harowac musza
lokomotywa byc musza by tam
by tam kiedys moc
wrocic

Nosza zmartwienia
w torbie na zakupy i w stawach ktore potem
trzeba bedzie wymienic
stoja w kolejkach po papiery
i lykaja gorzkie pigulki
przeciw tesknocie przeciw depresji i przeciw
rozdarciu
ktore dopiero po smierci
zaszyja

Konkurs "Moja Ameryka"

2010-01-26T15:36:00.000-08:00

Drodzy Przyjaciele,

Konkurs literacki pt. MOJA AMERYKA ogloszony przez Polskie Radio WNVR 1030 AM w Chicago juz sie zakonczyl. Sedziowie czytaja teraz nadeslane prace, debatuja i wybieraja zwyciezcow. W miedzyczasie na falach radia miedzy godzina 15.oo a 16.oo mozna uslyszec niektore z nich. Slucham ich i ciesze sie, ze my Polacy w Ameryce tez mamy nasze historie, ze nasze trudy i zwyciestwa wplecione w losy tego kraju nie pojda w zapomnienie.

Po wysluchaniu tych prac mozna dzwonic, komentowac i oddac swoj glos na ktoras z nich.
Zapraszam wiec do sluchania radia lub czytania tych prac na stronie radiowej.
Oto link:
http://www.polskieradio.com/

O tesknocie

2010-01-05T15:11:00.000-08:00

Wlasnie skonczylam czytac (po raz trzeci) antologie poetow chicagowskich pt. "Czy moze byc inaczej," wydana w 2009. Za kazdym razem uderzalo mnie to samo: wiekszosc poetow jest wrecz obsesyjnie zajeta tematem tesknoty! Zastanawiam sie zatem, czyzby Polacy byli niezdolni do odciecia wlasnej pepowiny?
Nie wiem czy to dobrze, czy zle. Mysle, ze wiersze o innej tematyce moglyby wzbogacic naszego ducha i uwolnic od odwiecznej nostalgii.

Zapraszam serdecznie do dzielenia sie slowem

2010-01-03T08:38:00.000-08:00

Zyczenia Pokoju

2010-01-02T20:23:00.000-08:00

Slemy zyczenia skropione potem Syzyfa

dla bliskich i dla swiata.

Pokoj niech bedzie na ziemi!

Moze tym razem dojdzie jakos

do szczytu?

Moze tym razem zaden balwan nie stanie mu na drodze skala,

ktora odbije kamien

a ten,

spadajac

wywola

jakas wojne,

lawine tragedii

i tysiace nowych wysilkow,

az do nastepnych swiat.

Syzyfie, kiedy znowu bedziesz toczyl twoj kamien pod gore,

patrz przed siebie,

jesli taki lub inny balwan stanie ci na drodze,

walnij go w glowe!

- niech zapamieta,

ze nie jest wladca

ani tego szczytu,

ani dolin,

ani ludzi co chodza po ornej ziemi,

Moze pojdzie po rozum do glowy a moze nie.

A dopoki tak nie jest, niech pokoj nie bedzie

w slowach zyczen.

Pokoj niech bedzie naszym niepokojem,

niech sie wdraza spirala w sumienia

i boruje w swiatecznych nastrojach,

az sie stanie

codzienna sukmana i swiadectwem

dla nas - w nas,

a potem dopiero zyczeniem dla innych.

Syzyfie!

Chicago, grudzien 2009

Zyczenia noworoczne

2010-01-02T10:35:00.000-08:00

Witajcie w Nowym Roku 2010!
Ten rok zapowiada sie dobrze dla polskiej literatury. Zapraszam na moja strone wszystkich, ktorzy kochaja poezje!

Niech optymizm rozswietla Twoje dni...
Niech przyjazn pozdrawia Cie na drogach zycia...
Niech szczescie bedzie z Toba...
we wszystkim co czynisz.
Wszystkiego najlepszego w Nowym Roku 2010!

Maria